Projects

Beaufort Hills Pond inspires

pond

School children from Brynmawr Comprehensive School, Blaenau Gwent, got up close and personal with the wildlife living on their doorstep on Monday 5 July 2010.

The 12-13 year old pupils joined countryside officers from Blaenau Gwent County Borough Council to explore the natural wonders around them at Beaufort Hills Pond and Woodland Local Nature Reserve.

Situated at the edge of the Clydach Valley, between the Brecon Beacon National Park to the north and the towns of Brynmawr and Beaufort to the south, this bustling nature reserve is a safe haven for wildlife including some rare species.

Back in the classroom, the pupils re-captured their experiences by composing poems in the company of Welsh poet and broadcaster Caryl Parry Jones. And, when the National Eisteddfod arrives in Ebbw Vale, they will be among the first performers – giving readings of their poems in the Literature Tent.

According to Chris Engels, Countryside Officer for Blaenau Gwent County Borough Council: “In this area’s Local Nature Reserves, you get a real sense of peace, being surrounded by and immersed in nature – something that’s so important to our health and wellbeing in today’s busy world.

“The children saw some wonderful sights – dragonflies and butterflies in flight, frogs and newts, all accompanied by birdsong. They really enjoyed getting their hands dirty during some pond dipping which revealed all sorts of hidden creatures.”

“We hope the trip inspired the children by giving them first hand experience of the special environment on their doorstep.”

Caryl Parry Jones said: “I’ve been visiting schools for years to talk about poetry and to write poetry with children. I’m really looking forward to the weeks ahead, helping the children interpret their thoughts and feelings about their local environment through poetry. It’s a great way to build children’s confidence.”

When the children read their work alound at the Eisteddfod in early August, CCW hoped that Eisteddfod-goers will also be inspired to visit Beaufort Hills Pond and Woodland , and other fantastic nature sites which are only a stone’s throw from the Eisteddfod field.

Pupils at Ysgol Gymraeg Brynmawr (primary school) also took part in this initiative, and recited their work at the Eisteddfod.

brynmawr

Diwydiant a Natur

I ystafell ddi-ddiwedd cefn gwlad
Daeth ymyrrwr.
I ddiogelwch ei dirlun
Llithrodd lleidr
A dwyn ei dir.

Ceffylau urddasol yn rhedeg yn rhydd
Gwartheg diog yn pori ar y porfa ffrwythlon.
Wyn cymylog yn prancio drwy’r Gwanwyn gwyrdd.
Adar prysur yn siarad yn swynol
Trigolion yn llyn llonydd yn crychu’r dwr a’u dawns.

Anghenfil di-symud
Caled, crac
Yn difa’r dedwyddwch,
Barus, swnllyd
Yn bwyta o fwrdd natur
Brawychus, di-drugaredd
Yn rhwygo calon y cwm.

Trwy gymylau’r mwg
Daw llafnau euraid sanctaidd
O bryder yr heulwen.
Un golau a nature yw’r seren,
Plydrau yn bownsio ar ddrych y llyn,
Yn denu’n ol
Y blodau pert,
Can yr adar,
Prydferthwch y dyffryn
A daw’r heddwch i aros.

Gan

Bethan Jenkins, Charlie Davies, Justin Davies, Connor Phillips, Jessica Howells a Kristie Jones ( Blwyddyn 8 )

Bywyd y Dderwen

Ar y mynydd
Uwchlaw y dyffryn tawel
Eisteddai mesen ddi-niwed.
Yn tyfu’n osgeiddig yn y porfa
Yn araf saethu tua’r haul.

Mae’n gwthio trwy’r pridd styfnig
Yn blaguro’n ddi-ffws
Mewn byd mawr, mawr
Yn hawlio ei thir,
Ei chartref am byth.

Mae amser yn diflannu
Y cwm yn mynd a dod,
Ac mae’r hen fenyw yn ymestyn ei breichiau
I anadl y gwynt
Ac yn cofio ddoe…

Clecian esgidiau’r glowyr,
Cymunedau clos,
Cri yr hwter a shifft arall ar ben,
Hen ganeuon yn rolio drwy’r strydoedd
A’r caledi di-faddau

Dagrau’r glaw ar ei dail,
Blynyddoedd o boen yn ei rhisgl garw.
Llinellau amser is boncyff
Yn rhychau ar ei hwyneb hen.

Ar y mynydd
Uwchlaw y dyffryn tawel
Eisteddai derwen drist.

Gan

Tom Davies, Lauren Knapper, Lauren Davies, Sian Hill, Tia Roberts, Callum Kershaw a Daniel Turner ( Blwyddyn 8)

Y Llyn

Rwy’n gweld ei wyneb o hedd
Yn disgleirio fel diamwntiau yn haul yr haf.
Ond o dan ei wyneb tawel
Mae fel ffair.

Pysgod bach yn chwyrlio wrth chwarae
Chwilen dwr yn gyffrwys a chwim
Berdysen yn chwilfriwio yn yr hesg hir.
Hwyaden yn suddo, yn edrych am guddfan madfall twp.

Uwch y terfysg a’r prysuro
Clywir hwyangerdd hudolus bronfraith
Yn swynol yn llonyddi’r gwrandawyr,
Tra fod glesni gwas y neidr yn fflachio yn y chwyn.

Cerrig esmwyth yn plymio i’r pellter,
Coed urddasol yn gwarchod y dyfnder,
Yn siglo’n osgeiddig yn yr awel dawel.
A’r mynyddoedd yn sefyll yn gadarn,
Yn dalpiau duon, di-symud.

Ac o dymor i dymor mae’r bywydau bach bishi
Yn mynd yn eu blaenau
Yn nhragwyddoldeb y dwr.

Gan

Kristie Watkins, Megan John, Chloe Williams, Cariad Williams,
Ellie Dickinson a Leah Elston. (Blwyddyn 8)

Opera’r Adar

Yn rhad ac am ddim,
Cymeraf fy sedd am y sioe orau yn y byd.
Cantorion campus
A’u halawon godidog
Mewn harmoni hyfryd.

Aderyn y to yn swyno a’i soprano
A natur yw ei gyfeiliant.
Ffliwtiau’r canghennau yn anfon eu halaw
A thelyn y gwair yn glissando gwych.

Hwyaden dew yn cracio’i nodyn bas
A’r gigfran yn crawcian ei halto hallt,
Tiwn nefolaidd y pinc yn ddescant pur
Ond daw cri iar fach y dwr i rybuddio.

I ganol y llwyfan daw’r dihiryn,
Tawelwch iasoer yn disgyn yw dywyll.
Mae’r hofran yn slei,
A’i anel yn laser o gywir,
Oddi tano, ysglyfaeth di-ymwybod,
Mae’r glicied yn tanio,
Bwled yn bolltio,
Llofrudd bodlon.
A llwyfan llonydd.
Diwedd act un.

Y cymeriadau cerddorol yn ochneidio rhyddhad
Yn barod i ddychwelyd
A pharhau’r stori
I’n pleser ni.

Gan

Laurie Carey, Billie James, Alanna Murphy, Ffion Evans,
Amy Prettyjohns a Courtney Davies

Caryl.