Prosiectau

Gweithdy Bardd Llawryfog Pobl Ifanc

Ddydd Sadwrn 6 Hydref 2012 ymwelodd tri ar ddeg aelod o Sgwad Sgwennu Casnewydd a Thorfaen â Thŷ Tredegar, Casnewydd ar gyfer taith ddethol o eiddo’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Roedd gweithdy ysgrifennu creadigol gyda’r Bardd Llawryfog Pobl Ifanc Catherine Fisher i ddilyn.

Mae Bardd Llawryfog Pobl Ifanc yn safle gwbl newydd sydd â’r bwriad o ysbrydoli pobl ifainc Cymru i gychwyn darllen ac ysgrifennu’n greadigol. Nid y safle cyntaf o’i fath yng Nghymru ydyw yn unig, hwn yw’r cyntaf o’i fath yn y DU gyfan.

Mae Catherine Fisher, fel Bardd Llawryfog Pobl Ifanc, yn ymuno ag Eurig Salisbury, sydd eisoes yn Fardd Plant Cymru ac sy’n gweithio’n agos â phlant ar hyd a lled Cymru i ysbrydoli ac annog cariad at lenyddiaeth yn yr iaith Gymraeg. Mae’r prosiect yn clymu â ffocws Llenyddiaeth Cymru 2012 ar Blant a Phobl Ifainc. Trwy weithio gyda chefnogaeth rhwydwaith eang o ysgrifenwyr, bydd Bardd Llawryfog Pobl Ifanc yn hybu cariad at ddarllen ac ysgrifennu ymysg pobl ifainc. Bwriedir i’r prosiect hwn fod yn ddylanwad cadarnhaol ar ifainc Cymru, yn wyneb adroddiadau cynyddol am eu lefelau llythrennedd gofidus.

Mae Tŷ Tredegar yn un o ryfeddodau pensaernïol Cymru ac yn un o’r tai mwyaf arwyddocaol, sy’n dyddio o ddiwedd yr 17eg-ganrif, trwy Ynys Prydain gyfan. Am fwy na 500 o flynyddoedd, bu’r tŷ’n gartref i un o’r teuluoedd Cymreig gorau, y Morgans, sef Arglwyddi Tredegar yn ddiweddarach. Roedd y teulu Morgan yn berchen ar fwy na 40,000 o erwau yn Sir Fynwy, Brycheiniog a Glamorgan ar ddiwedd y 18fed ganrif. Effeithiodd eu bywydau ar boblogaeth de-ddwyrain Cymru yn gymdeithasol, economaidd a gwleidyddol a dylanwadodd ar dreftadaeth yr ardal.

Extract of work:

The candlelight danced, a mere glow amidst darkness. It touched every object in the corridor, before releasing them once again from its warm grasp back into black space. My footsteps pierced the deafening silence, in continuous pulsating cracks as I crept hurriedly over weak, ageing floorboards of oak, and chestnut. In the faint ochre glow, expressionless faces glared at me, and the intricately carved marble busts cursed me having woken them from a deep sleep. Every cautious step took me further and further away from the humble, homely feeling of the library. The shelves that lined the walls, groaning under the heavy weight of books would be company to me, the only company in this solitary house. This feeling tugged at my subconsciousness, willing me to return to safety, to warmth, but something urged me forward; a curiosity, an urge, a passion. My feet moved in rehearsed motion, one placing itself in front of the other, almost as if they were leading me, controlling me. My breathing was shallow, and barely audible, though occasionally, a short gasp for air escaped from my lungs. It shocked me, as if it was coming from another body, another soul other than my own…

Alys