Prosiectau

Dathliad yn Y Senedd

Canolfan Cymuned Bethel. Llun © Sarah Goodey

Mae Menter Datblygu Llenyddiaeth De Cymru wedi bod yn gweithio’n galed ers wyth mlynedd i feithrin cariad at ddarllen ac ysgrifennu ymysg trigolion de Cymru. Cynhaliodd prosiect allestyn blaenllaw Llenyddiaeth Cymru digwyddiad arbennig i ddathlu gwaith a thalent creadigol cymunedau ac unigolion cymoedd de Cymru yn Y Senedd, Bae Caerdydd, yng nghwmni Ken Skates AC, y Dirprwy Weinidog dros Ddiwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth.

Mae Menter Datblygu Llenyddiaeth De Cymru wedi darparu ystod eang o gyfleoedd ysgrifennu creadigol ers Awst 2007 gan roi sylw arbennig i dargedu’r rhai sy’n llai tebygol o fod yn rhan o brif ffrwd diwylliant a chelfyddydau Cymru. Mae’r Fenter yn galluogi awduron, beirdd ac artistiaid i arwain gweithdai i ysbrydoli unigolion a meithrin cariad tuag at ddarllen ac ysgrifennu, boed hynny â phobl ifainc sydd mewn perygl o gael eu gwahardd o’r ysgol neu â’r rheiny mewn llety gwarchod i’r henoed.

Dirprwy Weinidog Ken Skates

Dywedodd Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth Ken Skates AC: “Rwy’n falch iawn i gael cefnogi gwaith Llenyddiaeth Cymru a phrosiect Datblygu Llenyddiaeth De Cymru – prosiect sydd yn adlewyrchu’n ymarferol yr hyn sydd ar bapur, sef bod llenyddiaeth i bawb a bod modd dod o hyd iddo ym mhob twll a chornel. Mae’r prosiect yn profi fod pŵer llenyddiaeth a’r celfyddydau yn medru gwella ansawdd bywyd ac ysbrydoli creadigrwydd yr unigolyn […] Fy ngobaith yw y bydd yn parhau i gyfareddu ac ysbrydoli ac y byddwn, yn y dyfodol agos, yn dyst i weld y Gillian Clarke neu’r Owen Sheers nesa yn datblygu o’r fenter.”

Roedd y digwyddiad yn Y Senedd yn cynnwys perfformiadau amrywiol o ffrwyth gwaith y gweithdai eleni. Ymysg yr uchafbwyntiau darllenodd grŵp o bobl ifainc 14-16 oed o gefndiroedd lleiafrifol ethnig o Bort Talbot eu monologau sydd wedi eu selio ar y thema ‘hunaniaeth’; arddangosfa o eiriau a barddoniaeth gan breswylwyr Uned Gofal Ychwanegol Y Bari, Golau Caredig, sy’n canolbwyntio ar eu hatgofion o’r Bari; darlleniadau o farddoniaeth gan ffoaduriaid o Gasnewydd; dathlu cyhoeddi llyfr Petra y Pengwin a ysgrifennwyd gan famau ifainc o Gaerffili; a chaneuon rap a geiriau gan ddisgyblion Ysgol Lewis a phobl ifainc sy’n preswylio mewn llety gwarchod yn Nhorfaen.

Lleucu Siencyn CEO

Lleucu Siencyn

Dywedodd Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru, Lleucu Siencyn: “Dw i’n hynod falch i gael dathlu llwyddiant Menter Datblygu Llenyddiaeth De Cymru. Nid rhywbeth elitaidd yw llenyddiaeth, ond rhywbeth i bawb ac i unrhyw un sy’n defnyddio ac yn caru ieithoedd. Boed hynny drwy gylchgronau comic, drwy ysgrifennu geiriau i gerddoriaeth neu i hel atgofion o’r gorffennol, mae’r prosiect yn rhoi mynediad i’r celfyddydau a modd o fynegi eu hunain yn greadigol i bobl sy’n hanu’n draddodiadol o ardaloedd di-freintiedig.”

Mae’r prosiect wedi cyffwrdd â dros 10 awdurdod lleol yn ne Cymru, ac mae bellach yn canolbwyntio yn bennaf ar 5 ohonynt: Caerffili, Port Talbot, Casnewydd, Torfaen a Bro Morgannwg. Mae Llenyddiaeth Cymru yn gweithio mewn partneriaeth â mentrau celfyddydol a llyfrgelloedd yn yr awdurdodau hyn er mwyn trefnu gweithgareddau creadigol i bobl o bob oed a gallu.

Mae beirdd ac awduron wedi cynnal gweithdai mewn ysgolion, llyfrgelloedd, cartrefi gofal, wardiau iechyd meddwl, neuaddau bocsio, gorsafoedd trên, ysbytai a chanolfannau a sawl lleoliad arall mewn ymgais i gyfareddu ac ysbrydoli eraill. Bu Catherine Fisher, Ioan Kidd, Huw Aaron, Tom Anderson, Mike Church, Rufus Mufasa, Patrick Jones, Francesca Kay a Gillian Clarke yn rhai o’r llenorion fu’n rhan o’r fenter i gydfynd â cred Llenyddiaeth Cymru: bod llenyddiaeth i bawb.