Prosiectau

Lleisiau dros y môr

Potter, Clare 2

Wedi prosiect Slam Cymru gyntaf Llenyddiaeth Cymru yn 2015, cymrodd griw Slam Ysgol Gyfun y Coed Duon ran yn y gweithdy digidol cyntaf ar y 3 Rhagfyr 2015 dros ‘Google Hangout’ gyda K.I.P.P. Liberation Middle School, Houston, UDA.

Er gwaethaf ambell broblem dechnegol, a llond y lle o chwerthin wedi rhywun gyhoeddi “Houston, we have a problem”, rhannodd bobl ifanc ar naill lan yr Iwerydd eu cerddi a thrafod eu pwysigrwydd.

Wrth baratoi tuag at y prosiect digidol, gweithiodd disgyblion Y Coed Duon â’r bardd, Clare E Potter, er mwyn cyfansoddi cerddi newydd tra bu pobl ifanc Houston yn gweithio â’r bardd o’r Amerig, Emanuelee ‘Outspoken’ Bean. Rhannodd y 25ain o Houston a’r 15eg o’r Coed Duon gerddi unigol a grŵp drwy gydol y gweithdy awr o hyd. Cododd nifer o destunau, gan amrywio o deulu i berthyn, o fwlio i fywydau pobl ifanc heddiw.

‘Pick up a mic, make a beat and a verse / Let the flow go down the microphone
Use your words wisely / talking out loud could save you and me’
– Ysgol Gyfun Coed Duon

Blackwood

Cefnogwyd y grŵp yn Houston gan sefydliad WITS (Writers in the Schools). Bwriad y sefydliad yw ysbrydoli athrawon i weld cyfleoedd i wella llythrennedd drwy weithgarwch creadigol. Anogai gynllun WITS i athrawon ddefnyddio eu harbenigedd er mwyn codi cyrhaeddiad plentyn, ac ysbrydoli disgyblion i greu rhywbeth cwbl unigryw drwy ganfod a chodi eu llais.

Yng Nghymru, cynigiai Bardd Plant Cymru ac Awdur Llawryfog Cymru gyfleoedd i bobl ifanc ym mhob rhan o’r wlad ddatblygu lleisiau eu hunain gan drafod materion sydd o bwys iddynt. Yn ystod prosiect Slam Cymru a dan arweiniad Martin Daws ac Aneirin Karadog, ffurfiwyd deuddeg grŵp Slam newydd gan bobl ifanc 14-19 oed, grwpiau Gofalwyr Ifanc, ac Ymddiriedolaeth y Tywysog.

Daeth grŵp Slam y Coed Duon yn ail yng nghystadleuaeth Slam Cymru yn 2015, a thrwy gysylltiadau Llenyddiaeth Cymru â’r sin Slam yn yr UDA, daethpwyd hwy a’r Americaniaid ynghyd i rannu eu brwdfrydedd dros farddoniaeth.

Crëwyd y gweithdy Google Hangout fel arbrawf i weld a oedd gweithdai o’r math hyn yn gweithio wrth i Lenyddiaeth Cymru geisio datblygu rhwydweithiau rhyngwladol ar draws gwledydd y byd i bobl ifanc a chymunedau gysylltu â’i gilydd.

Dywedodd Clare.e.potter:

“Dywedodd Emmanuaille Outpoken Bean fod siarad â chriw Slam y Coed Duon yn brofiad hynod ddifyr i feirdd ifanc Houston. Derbyniodd Tîm Geiriau Cryf ymateb dda gan bobl Texas, ac maent eisoes wedi gwneud eu marc yma yng Nghymru hefyd. Ychydig fisoedd yn ôl, roedd ambell un erioed wedi bwrw beiro i bapur a chyfansoddi cerdd. Mae’r profiad wedi bod yn un gadarnhaol iddynt ar sawl lefel, maent wedi canfod eu llais fel arf i ddatgan y gwir drwy farddoniaeth.

Teimlaf fraint o fod wedi rhannu camau cyntaf y beirdd ifanc i fyd barddoniaeth Slam. Dyma grŵp hynod dalentog o feirdd a pherfformwyr. Maent eisoes wedi camu i’r llwyfan, ac fe glywch eu lleisiau yn llenwi’r neuadd.